خبر خوب برای قهوهخورها، فواید قهوه بیشتر از مضرات آن است (برای اغلب افراد)
اکثر آمریکاییها هر روز قهوه مینوشند. کافئین موجود در قهوه به ما کمک میکند هوشیار بمانیم، اما ممکن است باعث بیقراری یا اختلال در خواب شود. برخی مطالعات نشان دادهاند که قهوه بدون کافئین نیز مزایای سلامتی دارد؛ احتمالاً به دلیل وجود آنتیاکسیدانها یا اسیدهای موجود در دانه قهوه.
فواید سلامتی نوشیدن قهوه چیست؟
سالها پزشکان توصیه میکردند که قهوه کمتر مصرف شود، زیرا برخی تحقیقات قدیمی احتمال داده بودند که قهوه خطر بیماری قلبی را افزایش میدهد. اما در سالهای اخیر مطالعات زیادی مزایای پیشبینینشدهی قهوه را کشف کردهاند. این مطالعات، تأثیر عوامل دیگری مانند سن، جنسیت، شاخص توده بدنی (BMI)، فعالیت بدنی، مصرف دخانیات و سابقهی خانوادگی ابتلا به سرطان را در نظر گرفتهاند تا تأثیر خالص قهوه بر سلامت را بسنجند.
مقاله پیشنهادی مرتبط: آیا نوشیدن قهوه باعث غلظت خون میشود؟
در سال ۲۰۲۲ یک مطالعه گسترده در بریتانیا نشان داد بزرگسالانی که قهوه شیریننشده یا شیرینشده با شکر مینوشیدند، در بازهی ۷ ساله کمتر به سرطان یا سایر علل مرگ دچار شدند. اما قهوههای شیرینشدهی مصنوعی (با شیرینکنندههای مصنوعی) چنین اثری نداشتند.
سرطان روده بزرگ (کولورکتال): فراتحلیلها (meta-analysis) با ترکیب دادههای چند مطالعه مشابه، دید دقیقتری ارائه میدهند. سه فراتحلیل نشان دادهاند که نوشیدن حدود چهار فنجان یا بیشتر قهوه در روز میتواند احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ را ۱۱ تا ۲۴ درصد کاهش دهد.
مقاله پیشنهادی مرتبط: آموزش طرز تهیه افوگاتو با طعم تمشک وحشی
سرطان آندومتر (رحم): در مطالعهای بر روی ۶۷٬۴۷۰ زن از مطالعهی سلامت پرستاران، مشخص شد زنانی که روزانه چهار فنجان یا بیشتر قهوه مینوشیدند، ۲۵٪ کمتر از کسانی که فقط یک فنجان مینوشیدند به سرطان رحم مبتلا شدند. در مقایسه با زنانی که قهوه نمینوشیدند، خطر برای نوشندگان چهار فنجان یا بیشتر، ۳۰٪ کمتر بود. جالب اینکه قهوه بدون کافئین هم مؤثر بود اما چای کافئیندار چنین اثری نداشت.
سرطان کبد و سیروز (بیماری مزمن کبدی): مطالعهای نشان داد که کسانی که روزانه ۱ یا ۲ فنجان قهوه مینوشند کمی کمتر از سایرین در معرض سرطان کبد هستند، اما کسانی که ۳ یا ۴ فنجان مینوشند، نصف دیگران در معرض خطرند. کسانی که ۵ فنجان یا بیشتر در روز مینوشند، تا یکسوم دیگران احتمال ابتلا دارند.
در ژاپن، مطالعهای نشان داد که نوشیدن حداقل ۵ فنجان قهوه در روز، خطر سرطان کبد را تا ۷۶٪ کاهش میدهد، بهویژه در مبتلایان به هپاتیت C.
در آمریکا، مطالعهای ۸ ساله بر ۱۲۰٬۰۰۰ نفر نشان داد که به ازای هر فنجان قهوه در روز، احتمال سیروز تا ۲۲٪ کمتر میشود. مطالعهای ۱۷ ساله در نروژ نیز نشان داد کسانی که ۲ فنجان یا بیشتر در روز قهوه مینوشیدند، تا ۴۰٪ کمتر به سیروز دچار شدند.
سرطان پوست: تحلیل دو مطالعه بزرگ نشان داد زنها و مردانی که بیش از ۳ فنجان قهوه کافئیندار در ماه مینوشیدند، ۱۷٪ کمتر به سرطان سلول پایهای دچار شدند. قهوه بدون کافئین چنین اثری نداشت.
در سال ۲۰۱۴ نیز مشخص شد کسانی که چهار فنجان یا بیشتر در روز قهوه مینوشیدند، ۲۰٪ کمتر به ملانوم بدخیم (خطرناکترین نوع سرطان پوست) مبتلا شدند. اما مصرف قهوه تأثیری بر نوع بیخطرتر این بیماری، یعنی ملانوما in situ نداشت.
نکته: مهمترین راه پیشگیری از سرطان پوست، همچنان محافظت در برابر نور خورشید و اشعهی UV است.
دیابت نوع ۲: در فنلاند، مردانی که ۱۰ فنجان یا بیشتر قهوه در روز مینوشیدند، ۵۵٪ کمتر در معرض دیابت نوع ۲ بودند. برای زنان این عدد حتی بیشتر بود: ۷۹٪.
مطالعه دیگری بر روی دوقلوهای همسان نشان داد که کسانی که بیش از ۷ فنجان در روز مینوشیدند، ۳۵٪ کمتر از دوقلوی خود به دیابت مبتلا شدند.
مقاله پیشنهادی مرتبط: قهوه سفید چیست؟
پارکینسون: مطالعهای روی بیش از ۸٬۰۰۰ مرد ژاپنی-آمریکایی نشان داد کسانی که قهوه نمینوشیدند، سه تا پنج برابر بیشتر از کسانی که ۴.۵ فنجان یا بیشتر در روز مینوشیدند به پارکینسون دچار شدند.
خودکشی: مطالعهای ۱۰ ساله در کالیفرنیا روی ۱۲۸٬۰۰۰ نفر نشان داد که با هر فنجان قهوه اضافه در روز، خطر خودکشی ۱۳٪ کاهش مییابد. مطالعهای دیگر روی ۸۶٬۰۰۰ زن نیز نشان داد کسانی که ۲ فنجان یا بیشتر در روز مینوشیدند، تا ۵۰٪ کمتر دچار خودکشی شدند.
عملکرد مغزی و پیری: مطالعهای روی ۶۷۶ مرد سالم (متولد ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۰) نشان داد که نوشیدن قهوه، افت شناختی را کند میکند. مردانی که سه فنجان در روز مینوشیدند، تنها ۰.۶ واحد از امتیاز شناختی آنها طی ۱۰ سال کم شد، در حالیکه برای کسانی که قهوه نمینوشیدند، این افت ۲.۶ واحد بود.
در مطالعهای دیگر روی موشهای پیر مبتلا به آلزایمر، مشخص شد که کافئین میتواند حافظه را بازیابی کرده و عملکرد شناختی را بهبود دهد.
مضرات نوشیدن قهوه
بارداری و باروری: مطالعاتی نشان دادهاند که مصرف روزانه ۳۰۰ میلیگرم کافئین (حدود ۲ تا ۳ فنجان) میتواند احتمال بارداری را تا یکسوم کاهش داده و خطر تولد نوزاد با وزن پایین را تا ۵۰٪ افزایش دهد.
شکستگی لگن: در زنان بالای ۶۵ سال که بیش از چهار فنجان در روز قهوه مینوشیدند، خطر شکستگی لگن تقریباً سه برابر بیشتر بود. مصرف کلسیم نیز در این تحلیل در نظر گرفته شده بود.
پارکینسون و هورموندرمانی: در زنانی که بعد از یائسگی از استروژن استفاده میکردند، نوشیدن چهار فنجان یا بیشتر قهوه، خطر پارکینسون را دو برابر افزایش داد. اما در زنانی که استروژن مصرف نمیکردند، قهوه خطر را نصف میکرد.
بیماری قلبی: دو فراتحلیل نشان دادهاند که نوشیدن ۵ فنجان یا بیشتر در روز میتواند خطر بیماری قلبی را تا ۴۰ تا ۶۰٪ افزایش دهد. اما مصرف متوسط (۳ تا ۴ فنجان) خطری ندارد. فقط مصرف بیش از ۹ فنجان قهوه در روز با افزایش خطر مرگ ناشی از بیماری قلبی همراه است.
نتیجهگیری
برای اغلب افراد، نوشیدن قهوه لیان پارس تجهیز بیشتر فایده دارد تا ضرر. بسیاری از فواید قهوه با افزایش مقدار مصرف بیشتر میشوند، اما حتی یک فنجان در روز نیز میتواند اثر محافظتی داشته باشد. البته زنانی که قصد بارداری دارند، یا بالای ۶۵ سال هستند، باید مصرف خود را محدود کنند.
با اینکه مطالعات زیادی به مزایای قهوه اشاره کردهاند، هنوز مشخص نیست دقیقاً چرا قهوه میتواند هم سوختوساز بدن را تقویت کند و هم از بیماریهای مختلف محافظت کند. تا زمانی که تحقیقات دقیقتری انجام شود، بیشتر بزرگسالان میتوانند با خیال راحت از نوشیدن قهوه لذت ببرند.
نکته پایانی: تقریباً تمام مطالعات روی بزرگسالان انجام شدهاند و ممکن است قهوه بر کودکان و نوجوانان تأثیر متفاوتی داشته باشد.
منابع مقاله:
فرهام محمودی
